PPWR staat voor:

Packaging and Packaging Waste Regulation.

De Europese verordening vervangt het eerdere Europese verpakkingsrichtlijnstelsel door één rechtstreeks toepassend regelgevend kader voor verpakkingen en verpakkingsafval in de EU. De PPWR bestrijkt in beginsel alle verpakkingen die in de EU op de markt worden gebracht, ongeacht materiaal en ongeacht of ze binnen of buiten de EU zijn geproduceerd. Environment

De belangrijkste doelstellingen zijn onder andere:

• minder verpakkingsafval;
• beter recyclebare verpakkingen;
• meer hergebruik;
• meer gerecycled materiaal;
• minder onnodige verpakking;
• meer geharmoniseerde Europese regels.

Niet iedere verplichting geldt al volledig in 2026. Verschillende uitvoeringsregels en technische methodieken worden nog verder uitgewerkt. business.gov.nl

1. Je moet eerst weten welke rol jouw bedrijf onder de PPWR heeft

Dit klinkt administratief, maar is misschien wel de belangrijkste eerste stap.

Onder de PPWR bestaan verschillende rollen, waaronder:

• fabrikant;
• importeur;
• distributeur;
• producent voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid;
• einddistributeur;
• marktdeelnemer die verpakking vult of gebruikt.

En één bedrijf kan tegelijkertijd meerdere rollen hebben.

Een Nederlandse webshop die producten uit China importeert, deze onder eigen naam verkoopt en vervolgens in eigen verzenddozen naar consumenten stuurt, kan dus met andere verplichtingen te maken krijgen dan een bedrijf dat uitsluitend reeds verpakte producten van een Nederlandse leverancier doorverkoopt. business.gov.nl

Fabrikanten krijgen meer documentatieverplichtingen

Sinds de PPWR van toepassing is, moeten verpakkingsfabrikanten onder andere een conformiteitsbeoordeling uitvoeren, een verklaring van overeenstemming opstellen en technische documentatie bewaren waarmee naleving van relevante PPWR-eisen kan worden aangetoond. business.gov.nl

Dat betekent voor ondernemers:

vraag je verpakkingsleverancier niet alleen wat een verpakking kost.

Vraag ook:

kan de leverancier aantonen dat de verpakking voldoet aan de toepasselijke PPWR-eisen?

Dat wordt richting 2030 steeds belangrijker.

2. Alle verpakkingen moeten richting betere recyclebaarheid

Eén van de centrale uitgangspunten van de PPWR is dat verpakkingen recyclebaar moeten zijn. De algemene eis geldt sinds de verordening van toepassing werd; de gedetailleerde Europese ontwerpcriteria worden vervolgens gefaseerd ingevoerd. EUR-Lex

Vanaf 2030 — of later wanneer de daarvoor benodigde gedelegeerde regels later in werking treden — wordt recyclebaarheid beoordeeld volgens prestatieklassen.

Verpakkingen moeten dan binnen de toegestane recyclebaarheidsklassen A, B of C vallen om op de markt te mogen worden gebracht. Vanaf 2038 worden de eisen verder aangescherpt en blijft klasse C in beginsel niet meer voldoende. EUR-Lex

Wat betekent dit praktisch?

Ontwerp verpakkingen niet meer alleen vanuit:

mooi + goedkoop + stevig.

Voeg daar aan toe:

hoe eenvoudig kan deze verpakking daadwerkelijk worden gerecycled?

Een verpakking met:

• meerdere verlijmde materiaalsoorten;
• moeilijk verwijderbare componenten;
• ingewikkelde coatings;
• materiaalcombinaties die recycling verstoren

kan daardoor in de toekomst problematischer worden.

Ook drukwerk en verpakkingdesign worden hierdoor geraakt

Ontwerp je nu een compleet nieuw verpakkingsconcept dat de komende vijf tot tien jaar moet meegaan?

Dan is het verstandig om de toekomstige recycleerbaarheid al in de ontwerpfase mee te nemen.

Voor bijvoorbeeld bedrukte verzenddozen betekent dit dat niet alleen bedrukking en uitstraling belangrijk zijn, maar steeds meer ook de totale materiaalopbouw.

3. Kunststof verpakkingen moeten meer gerecycled materiaal bevatten

Vanaf 2030 — of later wanneer de relevante uitvoeringshandeling later in werking treedt — gelden minimumpercentages post-consumer gerecycled materiaal voor verschillende categorieën kunststofverpakkingen.

De PPWR noemt voor 2030 onder andere:

• 30% voor bepaalde contactgevoelige PET-verpakkingen;
• 10% voor bepaalde andere contactgevoelige kunststofverpakkingen;
• 30% voor kunststof wegwerpdrankflessen;
• 35% voor overige kunststofverpakkingen die onder deze verplichting vallen.

Voor 2040 liggen de doelstellingen nog hoger. Er gelden daarbij verschillende uitzonderingen en specifieke toepassingsvoorwaarden. EUR-Lex

Dit kan je materiaalkeuze veranderen

Een kunststof verpakking die vandaag technisch prima voldoet, kan dus niet automatisch dezelfde materiaalopbouw blijven houden.

Voor bedrijven die grote hoeveelheden kunststofverpakkingen gebruiken wordt het verstandig om nu al met leveranciers te bespreken:

• welk kunststof wordt gebruikt;
• hoeveel recyclaat beschikbaar is;
• welke alternatieven bestaan;
• welke toekomstige specificaties haalbaar zijn.

Wacht je tot december 2029?

Dan kan het lastiger zijn om productontwikkeling, leveranciersselectie en productieprocessen nog snel aan te passen.

4. Onnodig grote verpakkingen worden steeds moeilijker te rechtvaardigen

Vanaf 1 januari 2030 moeten fabrikanten en importeurs verpakkingen zo ontwerpen dat gewicht en volume worden beperkt tot wat noodzakelijk is voor de functionaliteit van de verpakking.

Constructies die uitsluitend bedoeld zijn om een product groter te laten lijken — bijvoorbeeld onnodige dubbele wanden, valse bodems of overbodige lagen — mogen in beginsel niet worden gebruikt, behoudens specifieke uitzonderingen. EUR-Lex

Dit kan behoorlijk wat invloed hebben op packaging design.

De bekende gigantische doos met een klein product erin?

Daar moet je steeds kritischer naar gaan kijken.

Niet alleen vanwege verzendkosten.

Maar ook vanwege regelgeving.

Stel:

je verkoopt een klein elektronisch product.

Daaromheen zit:

1. een kunststof tray;
2. een binnenverpakking;
3. een luxe sleeve;
4. een grote doos;
5. een verzenddoos.

Dan is de vraag straks steeds relevanter:

zijn al die lagen daadwerkelijk functioneel noodzakelijk?

Premium uitstraling blijft mogelijk

PPWR betekent niet dat iedere verpakking straks een kale bruine doos moet zijn.

Je kunt nog steeds een sterke merkbeleving creëren met:

• goed ontwerp;
• kleur;
• bedrukking;
• typografie;
• slimme constructie.

Het verschil?

Je zult minder gemakkelijk materiaal kunnen toevoegen alleen omdat meer verpakking luxe lijkt.

Dat maakt goed verpakkingsontwerp juist belangrijker.

5. Webshops moeten veel kritischer naar lege ruimte in verzenddozen kijken

Dit is waarschijnlijk één van de meest relevante veranderingen voor e-commercebedrijven.

Voor:

• gegroepeerde verpakkingen;
• transportverpakkingen;
• e-commerceverpakkingen

komt een maximale lege-ruimteverhouding van 50%, uiterlijk vanaf 2030 of later wanneer de uitvoeringsmethode later ingaat.

Vulmaterialen zoals luchtkussens, papiersnippers, noppenfolie en schuim worden bij de berekening in beginsel als lege ruimte beschouwd. De Commissie moet de exacte berekeningsmethodiek uiterlijk in 2028 vastleggen. EUR-Lex

Een enorme doos vullen met luchtkussens lost het probleem dus niet op

Dat is belangrijk.

Stel:

productvolume = klein.

Doos = vijf keer zo groot.

De resterende ruimte wordt volledig gevuld met luchtkussens.

Visueel lijkt de doos gevuld.

Voor de PPWR-berekening betekent dat niet automatisch dat de lege ruimte verdwenen is.

Dit maakt meerdere doosformaten interessanter

Veel webshops werken nu bijvoorbeeld met:

één klein + één middelgroot + één groot formaat.

Dat is logistiek eenvoudig.

Maar wanneer daardoor regelmatig veel lucht wordt verstuurd, kan een uitgebreider assortiment aan doosformaten efficiënter worden.

Daar komt nog iets bij:

minder lege ruimte betekent vaak óók lagere transportkosten.

PPWR-compliance en logistieke efficiëntie kunnen hier dus dezelfde kant op werken.

Bekijk bijvoorbeeld verschillende mogelijkheden voor verzenddozen bedrukken wanneer je verpakkingsassortiment opnieuw wordt ingericht.

6. Verpakkingen krijgen een geharmoniseerd Europees labelsysteem

Vanaf 12 augustus 2028, of later wanneer de daarvoor vereiste uitvoeringshandelingen later in werking treden, moeten verpakkingen in beginsel worden voorzien van een geharmoniseerd label met informatie over de materiaalsamenstelling om afvalscheiding door consumenten eenvoudiger te maken. EUR-Lex

Daarbij wordt ook gewerkt met gestandaardiseerde digitale markeringstechnieken.

Dit heeft gevolgen voor verpakkingsontwerpen

Nu wordt bijvoorbeeld een etiket ontworpen met:

logo + productnaam + ingrediënten + barcode + wettelijke informatie.

Straks kan daar extra verpakkingsinformatie bij komen.

Daar moet letterlijk ruimte voor zijn.

Dat betekent dat bedrijven bij nieuwe verpakkingslijnen nu al verstandig doen aan:

flexibiliteit in het artwork.

Ontwerp niet ieder vierkante millimeter volledig dicht wanneer je weet dat de wettelijke informatie de komende jaren kan veranderen.

Etiketten worden daarmee nog belangrijker

Bij relatief eenvoudig te wijzigen verpakkingen kan een los etiket praktische flexibiliteit bieden.

Wanneer informatie wijzigt hoef je dan bijvoorbeeld niet noodzakelijk de complete doosconstructie opnieuw te produceren.

Voor producten en verpakkingen kun je kijken naar etiketten op maat of het bredere assortiment stickers en etiketten.

7. PFAS in voedselcontactverpakkingen is nu al aan strengere grenzen gebonden

Dit is geen regel voor 2030.

Sinds 12 augustus 2026 gelden PPWR-grenswaarden voor PFAS in verpakkingen die met levensmiddelen in contact komen, voor zover strengere andere EU-regels het gebruik niet al verbieden. EUR-Lex

Dat raakt bijvoorbeeld leveranciers en gebruikers van bepaalde:

• voedselverpakkingen;
• coatings;
• takeawayverpakkingen;
• verpakkingscomponenten.

Voor foodbedrijven is dit daarom een onderwerp dat nu met verpakkingsleveranciers moet worden gecontroleerd.

Vraag bij voedselcontactmateriaal niet alleen:

“Is dit food safe?”

maar ook:

“Voldoet deze verpakking aan de toepasselijke PPWR-eisen rondom PFAS?”

8. Verschillende wegwerpverpakkingen worden vanaf 2030 beperkt

Vanaf 1 januari 2030 worden verschillende specifieke vormen van wegwerpverpakkingen beperkt.

De lijst omvat onder voorwaarden onder andere bepaalde:

• kunststof multipackfolies in retail;
• kunststof verpakking rond kleinere hoeveelheden verse groenten en fruit;
• wegwerpplastic voor eten en drinken dat binnen horeca wordt geconsumeerd;
• individuele plastic portieverpakkingen voor bijvoorbeeld sauzen, suiker en koffiemelk in horeca;
• kleine eenmalige cosmetica- en toiletverpakkingen in accommodaties;
• zeer lichte plastic draagtassen.

Er gelden uitzonderingen en sectorspecifieke nuances. EUR-Lex

Horeca en hotels moeten dus verder kijken dan alleen koffiebekers

Denk bijvoorbeeld aan:

shampoo-miniflesjes

sauskuipjes

suikerzakjes in bepaalde kunststofuitvoeringen

eenmalige horecaverpakkingen

Voor ondernemers in hospitality is het verstandig het volledige assortiment te inventariseren.

Niet pas het meest zichtbare product.

9. Hergebruik en navullen worden een veel groter onderdeel van verpakkingsbeleid

De PPWR probeert naast recycling ook hergebruik te stimuleren.

Voor takeaway in horeca geldt bijvoorbeeld dat ondernemers uiterlijk 12 februari 2027 consumenten de mogelijkheid moeten bieden om hun eigen geschikte verpakking voor takeawaydranken en bereide takeawaymaaltijden mee te nemen. Vanaf 12 februari 2028 moet takeaway bovendien in beginsel ook in herbruikbare verpakking binnen een hergebruiksysteem aangeboden kunnen worden; voor bepaalde micro-ondernemingen geldt een uitzondering op deze laatste verplichting. EUR-Lex

Daarnaast gelden vanaf 2030 verschillende hergebruikdoelstellingen voor specifieke transport- en andere verpakkingscategorieën. Zo noemt de PPWR voor bepaalde transportverpakkingen een doelstelling van 40% herbruikbare verpakking binnen een hergebruiksysteem. EUR-Lex

Dat verandert ook hoe je branding moet ontwerpen

Een eenmalige doos kun je volledig bedrukken voor één specifieke verzending.

Een verpakking die twintig keer terugkomt heeft andere eisen.

Je moet bijvoorbeeld nadenken over:

• slijtvastheid;
• reiniging;
• wisselende labels;
• retourinformatie;
• permanente versus tijdelijke branding.

Misschien staat het merk permanent op de verpakking terwijl het verzendlabel steeds wordt vervangen.

Dat vraagt om een ander ontwerpprincipe.

10. Producentenregistratie en EPR worden Europees verder geharmoniseerd

De PPWR voorziet in nationale producentenregisters. Producenten moeten zich, wanneer het betreffende register operationeel is, registreren in iedere lidstaat waar zij voor het eerst verpakkingen of verpakte producten op die markt brengen of in bepaalde situaties verpakte producten uitpakken zonder eindgebruiker te zijn.

De regeling bevat ook rapportageverplichtingen en uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. EUR-Lex

Dit is vooral belangrijk voor bedrijven die internationaal verkopen

Stel dat je Nederlandse webshop rechtstreeks verkoopt aan consumenten in:

• Duitsland;
• België;
• Frankrijk.

Ga er dan niet automatisch vanuit dat één Nederlandse registratie al je Europese verplichtingen afdekt.

Onder de PPWR is juist relevant in welke lidstaat de verpakking uiteindelijk voor het eerst beschikbaar wordt gesteld en afval wordt. EUR-Lex

Voor internationaal opererende webshops wordt verpakkingsadministratie daardoor onderdeel van compliance.

Niet alleen van logistiek.

Bonus: wees voorzichtiger met groene claims op verpakkingen

Een verpakking met teksten zoals:

“100% duurzaam”

“milieuvriendelijke verpakking”

“groene keuze”

klinkt aantrekkelijk.

Maar duurzaamheidsclaims worden steeds sterker gereguleerd.

De PPWR bepaalt voor milieuclaims over verpakkingseigenschappen waarvoor de verordening minimumeisen stelt dat zulke claims alleen onder voorwaarden mogen worden gedaan en dat de claim duidelijk moet maken op welk deel van de verpakking of het verpakkingsportfolio hij betrekking heeft. Naleving moet kunnen worden onderbouwd in technische documentatie. EUR-Lex

Gebruik dus geen groene teksten omdat ze marketingtechnisch lekker klinken.

Vraag:

Kunnen we deze claim aantonen?

Dat is een veel veiligere basis.

Wat betekent de PPWR voor het ontwerp van verpakkingen?

Dit is misschien waar marketing, inkoop en regelgeving elkaar het duidelijkst raken.

Voorheen kon een verpakkingsontwerp vooral worden beoordeeld op:

uitstraling + prijs + bescherming.

Voeg daar voortaan minimaal aan toe:

recyclebaarheid + materiaalgebruik + volume + etikettering + toekomstige regelgeving.

Een verpakking die vandaag wordt ontwikkeld kan immers jarenlang gebruikt worden.

Maak je in 2026 een nieuwe huisstijl voor een verpakkingslijn?

Dan wil je niet in 2028 alles opnieuw ontwerpen omdat nergens ruimte is voor nieuwe etikettering.

Ontwerp daarom modulair

Bijvoorbeeld:

Vast op de verpakking

• logo;
• huisstijl;
• grafische basis.

Flexibel via etiket

• productinformatie;
• batchgegevens;
• wettelijke informatie;
• recyclinginformatie.

Met professioneel gedrukte etiketten kun je bepaalde informatie gemakkelijker aanpassen dan wanneer iedere wijziging direct een compleet nieuwe verpakkingsdruk vereist.

Wat betekent PPWR voor webshops?

Webshops moeten vooral kijken naar:

verzenddoos + opvulling + etiketten + tape + verpakking van het product zelf.

Vraag bijvoorbeeld:

• gebruiken we structureel te grote dozen?
• hoeveel vulmateriaal gebruiken we?
• kunnen we doosformaten beter op producten afstemmen?
• zijn de materialen goed recyclebaar?
• moeten onze labels worden aangepast?
• verkopen we internationaal?
• wie is juridisch producent van welke verpakking?

Kijk niet alleen naar de verzenddoos

Je kunt een perfect passende kartonnen verzenddoos gebruiken.

Maar wanneer het product daarbinnen in drie lagen onnodig kunststof zit, is het verpakkingsvraagstuk natuurlijk niet opgelost.

Bekijk de complete keten:

productverpakking → omverpakking → transportverpakking → verzendmateriaal.

Ook bedrukte tape kan bijvoorbeeld branding toevoegen zonder dat je automatisch extra verpakkingslagen nodig hebt.

Wat betekent PPWR voor retailers?

Retailers moeten niet alleen kijken naar hun eigen verzendmaterialen.

Ook de producten die op de plank staan tellen.

Inventariseer bijvoorbeeld:

• kunststof verpakkingen;
• multipacks;
• draagtassen;
• promotionele sleeves;
• productdozen;
• cadeauverpakkingen.

Heb je eigenmerkproducten?

Dan wordt jouw invloed op verpakkingdesign veel groter.

En dus ook de noodzaak om PPWR al vroeg in productontwikkeling mee te nemen.

Wat betekent PPWR voor horeca?

Voor horeca liggen de belangrijkste aandachtspunten onder andere bij:

• takeawayverpakkingen;
• eigen verpakkingen van klanten;
• herbruikbare systemen;
• portieverpakkingen;
• wegwerpplastic;
• voedselcontactmaterialen.

Zeker wanneer je meerdere vestigingen hebt is het verstandig centraal één beleid te ontwikkelen.

Niet twintig restaurants ieder afzonderlijk laten bepalen welke takeawaybox ze bestellen.

Wanneer gelden de belangrijkste PPWR-veranderingen?

Een praktisch overzicht:

De precieze ingangsdatum van sommige eisen is gekoppeld aan nog vast te stellen gedelegeerde of uitvoeringshandelingen. Zie 2030 daarom niet bij ieder artikel als één universele harde datum zonder de specifieke bepaling te controleren. Environment

Een praktische PPWR-checklist voor ondernemers

Begin niet met alle 124 pagina’s wetgeving lezen.

Begin met je eigen verpakking.

Controleer:

• Welke verpakkingen gebruiken we?
• Welke materialen bevatten ze?
• Wie produceert ze?
• Importeren we verpakkingen of verpakte producten?
• Zijn onze verpakkingen recyclebaar?
• Gebruiken we kunststof?
• Hoeveel gerecycled materiaal zit daarin?
• Hebben we voedselcontactverpakkingen?
• Gebruiken we onnodig grote dozen?
• Hoeveel lege ruimte zit in e-commercezendingen?
• Zijn etiketten eenvoudig aanpasbaar?
• Verkopen we naar andere EU-landen?
• Gebruiken we herbruikbare verpakkingen?
• Doen we milieuclaims op verpakking of website?
• Hebben leveranciers technische documentatie beschikbaar?

Je hoeft niet ieder antwoord vandaag volledig te hebben.

Maar wanneer je op tien vragen zegt:

“geen idee”

dan weet je waar je moet beginnen.

10 PPWR-veranderingen nog één keer kort samengevat

1. Je juridische rol in de verpakkingsketen wordt belangrijker.
2. Verpakkingen moeten aantoonbaar steeds beter recyclebaar worden.
3. Kunststof krijgt verplichte percentages gerecycled materiaal.
4. Onnodig zware of grote verpakkingen worden verder beperkt.
5. E-commerce krijgt strengere eisen rond lege ruimte.
6. Europese verpakkingslabels worden geharmoniseerd.
7. PFAS in voedselcontactverpakking is nu al strenger gereguleerd.
8. Bepaalde wegwerpverpakkingen worden vanaf 2030 beperkt.
9. Hergebruik en refill krijgen concrete verplichtingen en doelen.
10. Registratie, rapportage en producentenverantwoordelijkheid worden verder geharmoniseerd.

De grootste fout? PPWR behandelen als een probleem voor 2030

2030 klinkt nog ver weg.

Tot je bedenkt hoeveel tijd het kost om:

een verpakking opnieuw te ontwerpen

↓

materiaal te testen

↓

leverancier te kwalificeren

↓

productielijn aan te passen

↓

artwork te wijzigen

↓

voorraad oude verpakking op te maken

↓

nieuwe verpakking uit te rollen.

Dan is drie jaar ineens niet zo lang.

De slimme aanpak is daarom niet:

“Welke verpakking mogen we straks nog gebruiken?”

Maar:

“Als we vandaag toch een nieuwe verpakking ontwikkelen, waarom zouden we hem dan ontwerpen voor regels uit het verleden?”

Dat voorkomt dubbele ontwikkeling.

En waarschijnlijk ook veel verpakkingsafval.